تاریخچه سازمانی

 

تاريخچه سازمان

آغاز تحولات ساختاري حمل ونقل كشور به حدود يك صد سال قبل برمي گردد . فرمان اميركبير در سال 1277( ه . ش ) براي ايجاد بحريه نظامي ، سرآغاز سازماندهي حمل ونقل كشور بوده است . با بررسي سوابق تاريخي مشخص مي شود كه نخستين بار در سال 1285  ( ه . ش ) اداره طرق و شوارع تاسيس گرديده است . در سال 1301 ( ه . ش ) اداره كل طرق و شوارع در وزارت فلاحت و تجارت و فوائد عامه تشكيل مي شود كه از آن مي توان به عنوان نخستين ساختار سازماني اين بخش در كشور نام برد .

در سال 1309 امور مربوط به راه از وزارت ... فوائد عامه جدا شده و وزارت طرق و شوارع تاسيس مي گردد . در ادامه همين روند و با توجه به وابستگي شديد نهادهاي اقتصادي ، صنعتي و كشاورزي كشور به راه و نياز به راه هاي اتومبيل رو ، و در نتيجه ، نياز به يك سازمان جديد ، در سال 1315  وزارت راه با هدف تامين راه هاي ارتباطي كشور تشكيل مي شود .

در سال هاي 1345  و 1347 مجددا " تغييرات عمده اي در سازمان و تشكيلات وزارت راه به وجود آمد . در سال 1351 وزارت راه ، تشكيلات منسجم تري يافت . در اين زمان سازمان هاي وابسته به وزارت راه ، شامل راه آهن دولتي ايران ، هواپيمايي كل كشور و مركز هواشناسي بودند .

اساسي ترين تغيير تشكيلاتي با تصويب قانون تغيير نام وزارت راه وترابري در سال 1353 به وقوع پيوست ، بر اساس اين قانون وظايف جامع تر و گسترده تر بر عهده اين سازمان نهاده شد و حمل ونقل به عنوان ركن اساسي در وظايف وزارت راه وترابري محسوب گرديد. سازمان بنادر و كشتيراني نيز به اين وزارتخانه انتقال يافت و آزمايشگاه فني و مكانيك خاك نيز به سبب ارتباط وظيفه به وزارت راه و ترابري جزء سازمان هاي وابسته به وزارت مذكور در آمد . سپس در سال  1354به سبب گسترش فعاليت راهداري در سطح استان ها ، اداره كل راهداري به معاونت اجرايي  و راهداري تغيير شكل يافته و ادارات كل فني به منظور پشتيباني فني و عملياتي استان ها در اين حوزه ايجاد شدند .

در سال 1361  ادارات كل راه وترابري استان ها در مجموعه حوزه معاونت پارلماني و برنامه ريزي قرار مي گيرند و با اصلاح عنوان معاونت راهداري به معاونت راهداري و هماهنگي امور استان ها به اين معاونت ملحق مي شوند . در همين سال عمده ترين تحول در ارتباط با حمل ونقل جاده اي ، در تشكيلات مصوب با ايجاد يك شاخه معاونت در ستاد ، تحت عنوان معاونت حمل ونقل جاده اي صورت مي پذيرد. ساختار تشكيلاتي مذكور قريب 10 سال ملاك عمل مي ماند.

در سال 1371 و در اجراي قانون تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي ، تشكيلات وزارت راه وترابري مورد بازنگري قرار گرفت . در اين بازنگري معاونت هاي حقوقي وبرنامه ريزي و ساختمان و توسعه راه آهن رسما‌‌‌‌‌‌‌‌‌" سازماندهي و داراي تشكيلات تفصيلي گرديدند . همچنين با تصويب قانون تاسيس شركت سهامي تامين ماشين آلات و تجهيزات راهداري و راهسازي ، اداره كل تامين ماشين آلات منحل و جهت انجام بررسي هاي كارشناسي لازم ، اداره كل مطالعات و بررسي هاي فني ماشين آلات ايجاد شد.

در تاريخ 3/8/1373  در پنجاه و هشتمين جلسه شوراي عالي اداري كشور ، بنا به پيشنهاد مشترك وزارت راه وترابري و سازمان امور اداري و استخدامي كشور با جدايي وظايف حمل ونقل جاده اي از پيكر وزارت متبوع و ادغام آن در شركت سهامي خاص پايانه هاي عمومي وسايل نقليه باربري ، سازمان حمل ونقل و پايانه هاي كشور تاسيس شد .

بر اين اساس ، مجموعه وظايف و پست هاي سازماني اين بخش از تشكيلات حوزه ستادي و ادارات كل راه وترابري استان ها حذف گرديد . به دنبال اين جابجايي و به دليل ارتباط وظيفه اي سه واحد دبيرخانه شوراي عالي هماهنگي ترابري كشور ، اداره كل وصول عوارض اتوبان ها و دفتر هماهنگي ترابري نيز به سازمان مزبور انتقال يافتند.

گرچه مصوبه شوراي عالي اداري درخصوص تاسيس سازمان به اواخر دوره برنامه اول توسعه برمي گردد . ليكن عملا" تغييرات در دوره برنامه دوم توسعه به انجام رسيد . معاونت حمل ونقل در آخرين وضعيت سازماني خود به عنوان يكي از 9 معاونت وزارت راه و ترابري داراي چهار دفتر به نام هاي : استاندارد تدوين و مقررات ، برنامه ريزي و آمار حمل ونقل ، هماهنگي ترابري و امور حمل ونقل بين المللي و چهار اداره كل به نام هاي : ترافيك ، امور مسافري ، حمل ونقل بار و پشتيباني امور حمل ونقل و يك دبيرخانه به نام شوراي عالي ترابري بود . اولين نمودار تشكيلاتي سازمان كه تقريبا" بدون هيچ تغييراتي تا زمان ادغام معاونت راهداري پابرجا مانده شامل حوزه رياست با سه دفتر ، يك مديريت و يك دبيرخانه ، سه معاونت با هشت دفتر و دو اداره كل در ستاد و واحدهاي استاني به تعداد استان ها بود. واحدهاي استاني نيز با دو سطح اداره كل و مديريت متناسب با وضعيت فعاليت و شرايط هر استان تعيين گرديدند.

سازمان در بدو تاسيس داراي دو شركت وابسته به نام هاي شركت حمل ونقل جمهوري اسلامي ايران و شركت حمل ونقل و بين المللي جمهوري اسلامي ايران بود . در سال 81  طبق مصوبه شوراي عالي اداري َ، شركت حمل ونقل جمهوري اسلامي ايران از سازمان منتزع و به شركت راه آهن جمهوري اسلامي ايران وابسته گرديد و براساس مصوبه هيات وزيران در سال 82 انجام امور مربوط به واگذاري شركت حمل ونقل بين المللي جمهوري اسلامي ايران نيز به سازمان ابلاغ گرديده است .

همچنين در سال 1376 به پيشنهاد وزارت راه وترابري و سازمان امور اداري و استخدامي كشور به منظور انطباق عنوان سازمان با وظايف و ماموريت هاي آن و نيز در راستاي هماهنگي با سازمان هاي مشابه بين المللي ، عنوان سازمان حمل ونقل و پايانه هاي كشور به سازمان حمل ونقل جاده اي و پايانه ها تغيير يافت .

در آخرين تغيير تشكيلاتي ، طي مصوبه شماره 74022/1901 مورخ 22/04/82 شوراي عالي اداري كليه وظايف ، نيروي انساني ، تجهيزات ، تعهدات و اعتبارات معاونت راهداري وزارت راه وترابري به سازمان حمل ونقل حاده اي و پايانه ها منتقل و معاونت مذكور از تشكيلات وزارت راه وترابري حذف شد . طبق بند 5 مصوبه مذكور ، وظايف و اداره امور دبيرخانه شوراي عالي ترابري كشور از سازمان حمل ونقل جاده اي و پايانه ها منتزع و به وزارت راه وترابري منتقل گرديد و عنوان سازمان به سازمان راهداري و حمل ونقل جاده اي تغيير نام يافت .

به رغم تشكيل اين سازمان ، 9 سال طول كشيد تا تشكيلات رسمي آن مراحل استصوابي خود را طي كند . در تاريخ 17/3/1391 نمودار كلان مصوب سازمان راهداري و حمل ونقل جاده اي مشتمل بر چهار معاونت ، يك مركز ، سه اداره كل ، پانزده دفتر و سي و يك واحد استاني به صورت رسمي ابلاغ گرديد و براساس آن هويت تشكيلاتي مصوبه ادغام معاونت راهداري در سازمان حمل ونقل جاده اي و پايانه هاي شوراي عالي اداري مشخص گرديد. 
 

کلیه حقوق سایت متعلق به اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان تهران میباشد .
طراحی و پیاده سازی "سامیکس"